Kalendarium

1426 – 2 lipca trzej książęta mazowieccy: Siemowit V, Trojden II i Władysław I odbywają w Mławie posiedzenie sądu książęcego.

1429 – 13 lipca nadanie praw miejskich. Książęta mazowieccy nadają Mławie przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim.

1470 – pierwszy mławianin Jakub syn Wojciecha z Mławy zapisał się na Akademię Krakowską.

1477 – prawdopodobny rok wzniesienia pierwszego murowanego kościoła – kościół parafialny na rynku pod wezwaniem Św. Trójcy.

1485 – najstarsza (pierwsza) wzmianka o szkole parafialnej i jej nauczycielu, był nim bakałarz Mikołaj

1491 – został zatwierdzony przez księcia Janusza II cech szewców w Mławie na prawach szewców w Ciechanowie.

1495 – Mława przestała być miastem książęcym i została przez króla Jana Olbrachta włączona do ziem Królestwa Polskiego stając się częścią dóbr królewskich.

1504 – źródła historyczne wymieniają pierwszego znanego burmistrza Mławy, którym jest Piotr Czychwlas.

1521 – podczas wojny pruskiej Mławę najechały i złupiły wojska krzyżackie, w mieście wybuchł wielki pożar

1545 – Mława powiększyła swoje terytorium przez włączenie do miasta części łąk Niemyje.

-przywilej Zygmunta Starego na pobudowanie ratusza.

1550 – prawdopodobnie w tym roku powstał na obecnym wzgórzu cmentarnym drewniany kościół pw. Św. Wawrzyńca.

1572-1573 – epidemia dżumy, zmarło 1300 osób

Pod koniec XVI w. Janusz Grabowski wykupił wójtostwo Mławy z rąk prywatnych

1659 – wojska szwedzkie spaliły Mławę.

1661-1662 – epidemia dżumy

1692 – 23 listopada wielki pożar strawił prawie całe miasto włącznie z kościołem i ratuszem.

1708-1712 – epidemia dżumy.

1730 – powstanie na mocy przywileju Augusta II cechu oraczy.

1764 – Mława staje się starostwem grodowym.

1776 – 19 września kolejny wielki pożar niszczy pięć ulic i ratusz.

1782 – zakończenie odbudowy spalonego ratusza

1795 – Mława przechodzi pod panowanie Prus (III rozbiór Polski)

1797 – władze zaborcze zorganizowały getto żydowskie

1805 – powstała pierwsza apteka

1807 – Mława została włączona do Księstwa Warszawskiego.

1815 – Mława została włączona do Królestwa Polskiego.

1824 – zwiększenie terytorium miasta przez włącznie w jego skład przedmieść (wsi?) Zabrody.

1837 – epidemia cholery

1856 – powstaje szpital

1869 – popowstaniowe represje, carskie władze zamykają szkołę powiatową.

1877 – oddanie do użytku linii kolejowej, dworca, powstaje komora celna i warsztaty kolejowe

1889 – powstanie straży pożarnej

1898 – epidemia cholery

1906 otwarcie Szkoły Handlowej (siedmioklasowej) otwarcie pierwszej biblioteki i czytelni

1909 – powstała Mławska Spółdzielnia Spożywców

1914 (lipiec i sierpień) – miasto na przemian czternaście razy zajmowane przez wojska niemieckie i rosyjskie.

1917 – powstało gimnazjum żydowskie

1923 – data założenie Miejskiego Klubu Piłkarskiego – Mławianka Mława

1925 – została uruchomiona elektrownia miejska

1929 – 18 grudnia otwarcie muzeum regionalnego

1930 – w Mławie złożył wizytę prezydent Ignacy Mościcki.

1939 – II wojna światowa 1-4 września bitwa pod Mławą. Mława została przyłączona do Rzeszy Niemieckiej do 1942 – wymordowanie przez Niemców 6.500 mławskich Żydów.


1945 – 18 stycznia Niemcy zamordowali w żwirowni na Kalkówce pod Mławą 364 osoby.

1985 – w Mławie uroczystą wizytę złożył przedstawiciel stolicy apostolskiej arcybiskup Luigi Poggi.

1987 – powstała parafia Matki Bożej Królowej Polski

1991 – Pogrom mławski

1999 – Mława po raz kolejny stała się miastem powiatowym

2003 – 12 października Rada Miejska w Mławie nadała tytuł Honorowego Obywatela miasta Mławy papieżowi Janowi Pawłowi II

2004 – 1 stycznia przyłączono do granic administracyjnych Mławy wsie Piekiełko i Krajewo

Zabytki

Kościół parafialny pw. św. Trójcy – wybudowany w 1477 r. pierwotnie w stylu gotyckim. Po pożarze z 1692 roku został odnowiony w stylu barokowym latach 1712-1719. Powiększony i całkowicie przebudowany w latach 1882-1886 w stylu stylu neobarokowym poprzez dostawienie naw bocznych i wież frontowych. Pozostałościami po pierwotnym założeniu gotyckim są ściany prezbiterium z oknem nad ołtarzem, łuk tęczowy oddzielający prezbiterium od nawy głównej i widoczna za ołtarzem bocznym w prawej nawie przypora zewnętrzna znajdująca się obecnie wewnątrz świątyni.

Kościół pw. św. Wawrzyńca – 1786 r. na wzgórzu cmentarnym, późnobarokowy z klasycyzującą elewacją frontową. Wcześniejsza od kościoła zakrystia sklepiona kolebkowo-krzyżowo powstała w 2 poł. XVI wieku z fundacji mieszczan mławskich braci Zagórnych: Marcina i Andrzeja kanonika gnieźnieńskiego. W 1550 roku powstał kolejny kościół drewniany, a w 1786 obecny murowany.

Ratusz miejski – zbudowany pod koniec XVIII w. Z wieży ratuszowej odgrywany jest codziennie o 12:00 hejnał Mławy

Spichlerz „Lelewelówka” drewniany z XVIII w., jedyna pozostałość po zabudowaniach starościńskich, czasami zwyczajowo zwanych zamkiem.

Lelewelówka jest jednym z najlepiej zachowanych budynków drewnianych Mławy. Budynek jest pozostałością po zabudowaniach starostwa niegrodowego. Pełnił on rolę spichlerza, następnie budynku mieszkalnego. Kiedy w 1876 roku wszedł w posiadanie rodziny Lelewelów, nazwany został potocznie „Lelewelówką” i nazwa ta funkcjonuje do dziś.

W latach 1955-57 obiekt poddano kapitalnemu remontowi przywracając mu w ten sposób jego dawny blask. W roku 1977 budynek w dośc znacznym stopniu został zniszczony przez pożar. Kolejny remont przeprowadzono w 1980 roku. W roku 2004 Lelewelówka przeszła w prywatne ręce. Nowy właściciel przywrócił jej dawną świetność. Solidnie wyremontował i ogrodził posesję. Budynek położony jest przy ulicy Warszawskiej 44.

Kamienice z elementami dekoracji secesyjnych z początku XX w.

Pomnik Obrońcom Mławy (Uniszki Z.) upamiętniający bitwę pod Mławą w 1939 r.

http://mlawainfo.pl/1329/uczczono-pamiec-864-ofiar-bitwy-pod-mlawa/

Pozycja Mławska – linia polskich fortyfikacji wybudowanych w przeddzień II wojny światowej. W skład obiektu wchodzi 55 schronów żelbetowych, pozostałości budowli ziemno drewnianych i okopów. Pozycja Mławska była główna areną bitwy po Mławą

Więzienie powiatowe wybudowane w 1889 roku, obecnie siedziba oddziału Archiwum Państwowego Miasta Stołecznego Warszawy.

Hala Targowa z 1912 roku wybudowana według projektu miejskiego architekta Stefana Usakiewicza

Spichlerz Obywatelski przy ulicy Długiej, wybudowany w latach sześćdziesiątych XIX wieku, obecnie supermarket i dom handlowy

Park miejski im. Dąbrowszczaków, założony w 1897 roku jako ogród spacerowy, powstał z poszerzenia ogrodu przy cerkwi prawosławnej. Przez mieszczan zwany „Salonem Mławy”. Po II wojnie światowej nazwany im. J. Stalina a od 1956 do dzisiaj im. Dąbrowszczaków. W parku warto zobaczyć fontannę wykonaną w brązie według projektu autorstwa Andrzeja Borcza przedstawiającą czterech zdunów, legendarnych założycieli miasta i Muławę od której imienia miasto wywodzi swoją nazwę, pomnik Józefa Piłsudskiego, Dąb Niepodległości z tablicą pamiątkową oraz dawną popówkę, jedyna pozostałość po cerkwi mieszcząca obecnie przychodnię dziecięcą.

Bank przy ulicy Lelewela 6 (lata trzydzieste XX w.) – wybitny w skali kraju przykład architektury modernistycznej, realizacja pracy dyplomowej absolwenta Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Wacława Olszewskiego (domniemane autorstwo projektu).

Dom drewniany piętrowy przy ulicy Warszawskiej 51

Kościoły

W Mławie działają cztery parafie rzymskokatolickie oraz dwa zbory o charakterze ewangelicznym:

Parafie rzymskokatolickie

Parafia Świętej Rodziny w Mławie (której proboszczem jest ks. Sławomir Kowalski)

Parafia Matki Boskiej Królowej Polski w Mławie (której proboszczem jest ks. Kazimierz Ziółkowski)

Parafia św. Jana Kantego w Mławie (której proboszczem jest ks. Janusz Cegłowski)

Parafia św. Stanisława BM w Mławie (której proboszczem jest ks. Ryszard Kamiński)

Zbory ewangelickie

Zbór Kościoła Wolnych Chrześcijan

Kościół Chrześcijański w Mławie

Mławianie

Znane osoby urodzone w Mławie:

Roman Chałaczkiewicz − ambasador w Zjednoczonych Emiratach Arabskich

Stefan Dołęga-Zakrzewski

Tadeusz Wacław Korzybski − biochemik, twórca polskiej penicyliny (zm. 2002)

Bernard Kryszkiewicz

Wojciech Lipniacki

Halina Rudnicka

Hanna Rudzka-Cybisowa

Wincenty Rzymowski − polityk

Waldemar Tkaczyk

Anna Tomaszewicz-Dobrska (1854-1918) − pierwsza Polka, która uzyskała dyplom lekarza

Grzegorz Skawiński

Barbara Rogowska

Tekla Bądarzewska-Baranowska − polska pianistka, kompozytorka Modlitwy Dziewicy

Stare ulice

Nazwy ulic zawierają często bogatą treść. Zachowując określenia topograficzne, czy historyczne mogą rzucić wiele światła na dzieje i rozwój miasta. Wiele ulic w Mławie wzięło swoje nazwy od miejscowości do których prowadzą, np. Warszawska, Płocka, Niborska (dawniej), Działdowska. Inne ulice noszą nazwy określające ich wygląd i charakter np. ul. Długa, w czasach dawniejszych odpowiadała nazwie. Wzdłuż ul. Granicznej biegła dawna granica miasta. Wiele ulic przez lata utraciło swe właściwe nazwy przez narzucenie nowych, czasami zupełnie sztucznych, nie mających z miastem nic wspólnego. Np. ul. Żeromskiego zwała się dawniej Ogrodową, gdyż biegła obok parku miejskiego. Dawna ul. Klasztorna (istniał przy niej niegdyś klasztor), jest dziś 3-go Maja. Zmieniono także nazwę ulicy Działdowskiej na Żwirki, czy ul. Wilczej na Wigury. Niektóre z nich zmieniły swoją nazwę, ale zachowały swój indywidualizm.

Ulica Napoleońska prowadzi na Wólkę. Jest „starym traktem działdowskim, idącym prosto z Mławy do wzgórza Mławki i dalej przez Iłowo i Kisiny do Działdowa”. Należy do zabytków historycznych Mławy. Nazwa powstała około 1920r. z inicjatywy księdza Krajewskiego. Dawniej nazywaną ją „Piaski”, od niewielkiej osady rozrzuconej na piaszczystych gruntach. Ksiądz Krajewski proponując tą nazwę, myślał o drodze, którą wkroczyły do Mławy zwycięskie wojska Napoleona pod dowództwem marszałka Bernadotte.

Nazwa Zabrody funkcjonuje zapewne od zarania istnienia Mławy. Oznaczała, że rzeka Seracz była kiedyś większa niż obecnie i stanowiła poważną przeszkodę w komunikacji na drodze z Mławy. Dla dogodnego przejazdu musiał być urządzony „bród”, a tereny za tym brodem nazwano „Zabrody”. Od 1429r. przyznano Mławie część tego terytorium i weszło ono w skład starostwa, czyli majątku królewskiego. Na tym terenie wzniesiono zabudowania starostwa. Do 1914r. „na starostwie” mieszkała rodzina Lelewelów, bliskich krewnych Joachima Lelewela.

Nazwa ulica Działdowska zaginęła około 1930r. Ale jak pisze dr Ostaszewski „kiedyś wypłynie na powierzchnię”. Pewien był także, że w Mławie nie będzie nazwy ulicy burmistrza Koszutskiego, który był właśnie autorem tej zmiany. Ulica Działdowska wychodziła z Rynku, jako wiodąca do Działdowa i zakręcała w obecną ul. Żwirki. Nazwa powstała przed 1400r. Tą drogą uciekali na Litwę tatarzy, uciekinierzy z hufców ks. Witolda z pod Grunwaldu. Jedną ścianę ul. Działdowskiej stanowiła od 1429r. tzw. „Wójtostwo” – folwark wydzielony z gruntów miejskich dla wójta. Grunta folwarku sięgały od ul. Napoleońskiej do Studzieńca.

Ulica Niborska była pierwotnie drogą wychodzącą linią łamaną z Rynku w kierunku Niborka (obecnie Nidzicy). Po 100 metrach trafiała na naturalną przeszkodę w postaci Seracza. Droga przez rzekę powstała prawdopodobnie około 1300r. po założeniu twierdzy przez krzyżaków w Niborku. Do 1800r. za rzeką było jeszcze szczere pole.

Nazwa ulicy Warszawskiej sięga około 1570r. Wcześniej nie wiadomo jaką miała nazwę. Ulica była zabudowywana już w zamierzchłych czasach i stanowiła ruchliwą część miasta. Od wieków osiedlali się na niej Żydzi i powoli wytworzyli na Warszawskiej getto żydowskie, poza którym nie można im było osiedlać się.

Przywilej Książąt Mazowieckich na założenie miasta Mławy

Najstarszym historycznym dokumentem, odnoszącym się do założenia miasta Mławy jest spisany po łacinie na pergaminie tzw. „dokument lokacyjny”. Przed jego spisaniem Mława istniała od dawna, lecz była osiedlem bez praw chełmińskich. Dokument w tłumaczeniu na język polski (w wersji opublikowanej w miesięczniku regionalnym „Życie Mazowsza” – Płock , Nr 2 z 1937r.) brzmi następująco:

„W imię Boże. Amen. Na wieczną rzeczy pamiątkę. My Ziemowit, Kazimierz i Władysław z Łaski Bożej Książęta Mazowieccy i Ruscy, tudzież Panowie i Dziedzice ziemi Płockiej, Rawskiej Sochaczewskiej, Gostynińskiej, Płońskiej, Wizneńskiej i Bełzkiej.m Ogłaszamy na wieczne czasy niniejszy dokument wszystkim, komu na tem zależy. Pragnąc aby księstwa i dominia Nasze większe przyniosły zyski i pomnożyć dochód skarbu Naszego, jako też pragnąc polepszyć stan świeżo przez Nas założonego miasta Mławy w powiecie Zawkrzyńskim i przyjść z pomocą mieszkańcom i ich następcom, obdarzamy ich z Łaski Naszej prawem Teutońskim czyli Chełmińskim, z którego korzystają inne miasta Nasze w księztwie Naszem. Jednakże wszyscy mieszkańcy w mieście Naszem mieszkający za powyższą Łaskę Naszą obowiązani będą po wszystkie czasy płacić Nam i następcom Naszym po 24 grosze pragskie rocznie na dzień S.Marcina Wyznawcy. Z wszystkich różnych robót pańszczyżnianych mieszkańcy Nasi obowiązani będą tylko jedynie do naprawiania wału (zamkowego) ile tylko razy okaże się tego potrzeba . Jeżeli zrządzeniem Bożem przypadną gody Nasze albo synów lub córek Naszych, albo jeśli broń Boże My lub który z synów Naszych do niewoli się dostanie; lub jeśli ziemię zastawną odkupić albo inną nabyć Nam wypadnie, w takim razie mieszczanie i kmiecie tyle wnieść będą powinni, ile rozłożymy na inne dobra w księztwie Naszem obdarzone prawem Teutońskim i podobnych że praw i swobód używające. Uwalniamy mieszkańców rzeczonego miasta od wszystkich sądów Naszych Wojewódzkich i Kasztelańskich, żeby przez te ostatnie nie byli sądzeni ani przyzywani, ani do grodu ciągani. Żadna kara nie może na nich być nałożona jak tylko przez ich Wójta według prawa Chełmińskiego. Nadajemy im prawo sadzenia się w granicach miasta: w wielkich i małych sprawach, kryminalnych i cywilnych stawać mają przed swoim wójtem, który mając władze karania za występki i zbrodnie, może więzienia budować i szubienice stawiać. Pragniemy także, żeby mieszkańcy miasta Naszego mieli wolne pastwiska w granicach miejskich, jednakże nie ze szkodą Naszą. Jeśli wypadnie za jakiekolwiek przestępstwo zaaresztować urzędnika miejskiego, zaaresztowany nie może być zamknięty i więziony bez pozwolenia mieszczan, jeśli zas nastąpi i ich zezwolenie na zatrzymanie go we więzieniu miejskim, mieszkańcy i kmiecie miasta Naszego wolni będą zupełnie od pilnowania go. Drogi wszystkie mieszczanie sami obowiązani będą utrzymywać w porządku bez uszczerbku dla majątku Naszego. Dozwalamy mieszkańcom mieć wagę i postrzegalnię sukna, z których miasto dochód ma pobierać w stosunku dwóch denarów, trzeci zaś przeznacza się dla wójta. W dowód czego dołacza się do niniejszego dokumentu za wolą i zgodą Naszą pieczęć Majestatu szczęśliwej pamięci sławnego księcia Ziemowita niegdyś Pana i Księcia Mazowieckiego. Dan w Płocku w środę w sam dzień Św. Małgorzaty Panny Męczenniczki roku Pańskiego 1429 w obecności naczelnych i szlachetnych panów: Stanisława Grad wojewody płockiego, Andrzeja z Ciechomic kasztelana Gostyńskiego, Stanisława ze Strzegowa sędziego Zawkrzyńskiego, Kanissjusza z Konradźca starosty płockiego i czcigodnego i świętobliwego Naszego Michała, przełożonego kościoła Ś-go Michała, płockiej kollegiaty, kanclerza Naszej ziemi Gostynińskiej, który w ty czasie niniejsze sprawy przez Nas miał poruczone i wobec innych jaknajwiarygodniejszych świadków. Pisał własną ręką notariusz Nasz Stanisław.”

Legenda o Mławie (gawęda)

Ponad całym Mazowszem, hen, przed laty, przed laty

stal bór wielki, tajemny i w zwierzynę bogaty

Tu, tam świecił polaną, przebłyskiwał ku jawie,

tu, tam topił się w błotsku, albo w gęstej muławie !

Brzegiem kraju płynęła wielka rzeka – to Wisła,

do niej Bug z Narwią wpadał i Wkra ciemna, choć czysta…

… A do Wkry tej Muławka ze Sereczem spieszyły,

by pod wsią Radzanowem z nią połączyć swe siły !

… A ladami, borami chadzał gęsto zwierz dziki :

wilki, żubry i tury, i niedźwiedzie i żbiki!

… A rzeczkami, strugami na tratewce lub łodzi

człek, pan borów tych prawy- za łowami tu brodzi,

albo barcie zakłada, gdzie wysoko na sośnie,

by mieć miodek, co pije się tak słodko, radośnie,

albo zboże posiewa po karczunku, po lesie,

a przy pracy wciąż śpiewa, że aż echo, pieśń niesie,

albo konie ujeżdża, dzikie, zwinne tarpany

i tak tyje swobodnie, jak pan wielki nad pany !

Każdy bratem mu bywa, z kim się „słowem” zrozumie,

„niemym”, „niemcem” nazywa, co doń mówić nie umie!

Broń ma tylko na łowy, sieć – na ryby i ptaki !

***

Aż „Książ” Konrad sprowadził z cudzych krajów Krzyżaki !

***

Te Krzyżaki – to miały ochrzcić całe Pomorze

i Mazowsze ochraniać od Pomorzan !

Lecz, Boże ! …

Co za naród to taki, zbrojny, silny, układny,

lecz jak „niemy” bełkoczy i, jak żmija tak zdradny !

****************************************

Krzyż na płaszczu haftuje, krzyżem miecze ozdabia,

lecz jak czart się sprawuje i Bóg wie co wyrabiał

Zamiast Prusów, Pomorzan chrzcić, nawracać do Boga

Krzyżak niszczy Mazurów nie mniej wcale od wroga !

Więc co robić? … Nie wieda ! „Książ” daleko przebywał !…

A tu coraz jeszcze gorzej ! … Co-raz ludu ubywa!

****************************************

Nad Sereczem, w Kopczyńskim czterej zduni, z Czech pono

z garnków dorych słynęli … Ale jeden z nich żoną

szczycił się, bo być miała mądra, dobra, i prawą

i urodną i żwawą, a zwaną mieli ją Mławą.

Mława, czeskie to imię, ma oznaczać muł-awe …

Ale imię, jak imię … Dość, że Mława ma sławe !

Do niej każdy po radę, do niej każdy po leki –

bieży, jedzie lub idzie i szmat drogi daleki!

Mława – wszystkim poradzi, Mława – wszystkich pocieszy,

powaśnionych pogodzi, zbolałych – uleczy!

Więc do Mławy lud bieży z różnych krańców tej ziemi!

Zasłynęła kobieta – mądrościami swojemi !

************************************

A gdy ludzie z Krzyżaki ciągle mieli te zwady,

to do Mławy przybyli, by posłuchać jej rady !

Mława – cna białogłowa ! Mława mądra i prawa !-

Powiedz, Mławo, co czynić, bo cierpliwość ustawa ?

Krzyżak dwory plądruje, nie oszczędza i chaty!

Nic dla niego ubogi, nic dla niego bogaty I

Kościół także zrabuje, dziewki młode nie szczędzi !

Nie okupisz się niczym, ani nawet pieniędzmi !

A bić w niego nie idzie, bo znak krzyża on nosi,

zresztą „Książ” Mazowiecki tu do nas zaprosił !

Co tu robić? Radź Mławo, boś najmędrsza tu przecie !

Bóg ci rozum dał taki, jako żadnej kobiecie !

****************************************

Mława myśli, a duma ! Waży każde swe zdanie,

aż nareszcie odezwie się tak do nich:

Słowianie !

Och, nie dobrze, źle prawie tutaj u was się dzieje !

Wy nie wiecie, że Niemiec – to się tylko z was śmieje !

Ja to wiem, bo z Czech rodem – tom ich dobrze poznała !

Niemiec-Krzyżak to będzie waszych krajów zakała !

Słusznie wy też mówicie, że krzyż jego osłania,

ale tylko do czasu, gdy ku dobru się skłania,

lecz gdy pali, rabuje, gdy rozbija, zło czyni –

to kto mieczem wojuje – ten od miecza niech ginie

… I wam, mężne Mazury, Bóg dał krzepy niemało !

Gdy-was Krzyżak napada- bijcie jako przystało !

Nic, te krzyż on maluje na swym płaszczu lub zbroi,

ale skoro jest zbójem – za nim Pan Bóg nie stoi!

Wic weń walić, cna Mławo, tak nam jednak radzicie?

– Walić! Mława odrzecze, walić prosto, jak w świecę !

– A cóż Konrad, „Książ” prawy na to powie, czy wiecie ?

– Jeśli powie – to „Książu” – swoje krzywdy wskażecie,

chaty wasze spalone, córki wasze w okowach

i te rany krwawiące, co nosicie na głowach!

– Dobrą rade nam dałaś! Nikt nam lepiej nie powie!

Już nie damy się niszczyć „Krzyżackiemu Gadowi” !

****************************************

I rozeszli się kmiecie, rozjechali rycerze!

Ale odtąd Krzyżactwo już tak łatwo nie bierze

łupów z onej krainy, bo gdy po nie się zjawi –

to mu każdy nieledwie – zbrojny opór postawi !

****************************************

i pamiętał lud wszystek – dobrą rade cnej Mławy,

więc gdy Mława umarła – to przez pamięć jej sławy,

każdy jadąc w te strony: – Jadę mówił, do Mławy !

****************************************

I po dziś – dzień to wiedzą ludzie, że to niewiasta,

„Mądra Mława” nam dała – nazwę Mławy … dla Miasta.

Konstanty Bolest – Modliński

Przypisy:Info z: http://pl.wikipedia.org/wiki/M%C5%82awa, http://www.mlawa.pl/index-10.html, http://www.mlawa.pl/index-9.html, http://www.mlawa.pl/index-8.html